Jelle Wiersma verovert vierde wereldtitel FRYSK! na spannend toernooi in Franeker

door Marten Walinga.

FRANEKER – Het negende wereldkampioenschap FRYSK! in Franeker is uitgelopen op een boeiend en soms dramatisch toernooi, waarin topspelers uit meerdere landen elkaar tot het uiterste dreven. Na een week vol spannende partijen, gemiste kansen en onverwachte wendingen wist titelverdediger Jelle Wiersma uiteindelijk zijn vierde wereldtitel veilig te stellen.

Overzicht van het Wereldkampioenschap FRYSK! in het Franeker Raadhuis; zesvoudig wereldkampioen Harm Wiersma kijkt belangstellend mee  -  foto WFD

Favorieten treffen elkaar direct

Al bij de start van het kampioenschap stonden twee grote favorieten tegenover elkaar: regerend wereldkampioen Jelle Wiersma en uitdager Foeke Tiemensma. In een gelijkopgaande partij koos Wiersma voor een gewaagde ruil, waarmee hij zich tussen de schijven van Tiemensma nestelde. De achterblijvende stukken van Tiemensma kwamen daardoor in de problemen. Toen hij vervolgens een combinatie miste, sloeg Wiersma toe en zette hij meteen de toon van het toernooi.

 Jelle Wiersma, op de achtergrond Jean Marc Ndjofang  -  foto: WFD. 

Van de zestien deelnemers mengden ook internationale spelers zich in de strijd. Onder anderen de Tsjechische Petra Duskova en de Oekraïense schaakgrootmeester Vasyl Ivanchuk nestelden zich in de top, samen met de Friese spelers Wijbenga en Haanstra.

Gemiste kansen in de tweede ronde

In de tweede ronde liet Ties Slagter een waarschijnlijk winnende voortzetting tegen Ivanchuk onbenut. De partij eindigde uiteindelijk in remise, waardoor Ivanchuk in de race bleef voor een hoge klassering. Iets vergelijkbaars overkwam de Tsjechische kampioen Duskova tegen Taeke Kooistra, die eveneens met een gelijkspel ontsnapte.

In de top liep Duskova daarna zelfs tegen een drama aan: tegen Tiemensma miste ze een gewonnen eindspel en verloor ze uiteindelijk alsnog de partij.

Spannende partijen en veel remises

Ook elders op het bord ging het er spannend aan toe. De Pool Kosobudzki profiteerde van een moment van aarzeling van de Italiaanse kampioen Francesco Zappia. Door één zet te lang te wachten met een centrumdoorbraak kwam Zappia’s verdediging open te liggen, waarna de Pool sneller dam kon halen en de winst pakte.

De derde ronde werd gekenmerkt door ingewikkelde stellingen waarin meerdere spelers de winst misliepen, wat resulteerde in opvallend veel remises. Een ronde later miste Taeke Kooistra een kansrijke opsluiting tegen Kosobudzki die mogelijk tot winst had geleid. Tegelijkertijd verzilverde Wiersma op het bord ernaast een fraaie damcombinatie tegen Tsjerk Wijbenga.

Italianen missen aansluiting

Opvallend was dat de vier Italiaanse deelnemers, ondanks sterk spel, er lange tijd niet in slaagden zich in de top van het klassement te nestelen. Vooral in de slotfase van partijen werden soms kansen gemist. Zo moest Paolo Faleo uit Aosta in de vierde ronde genoegen nemen met een remise tegen de Kameroener Ndjofang, nadat een winnende voortzetting uitbleef.

Ivanchuk mengt zich in de strijd

In de vijfde ronde speelde Ivanchuk een sterke partij tegen Duskova. Met een snelle voorpost en een daaropvolgend offer brak hij door haar stelling heen. Daarmee sloot hij zich aan bij de kopgroep en mocht hij het direct opnemen tegen wereldkampioen Tiemensma.

Zoals vaker bij de Oekraïense grootmeester speelde de tijdsdruk echter een beslissende rol: zijn vlag viel voortijdig.

Beslissende slotronde

In de voorlaatste ronde nam Kosobudzki de leiding door met een goed gekozen tempovoordeel te winnen van Haanstra. Met een half punt voorsprong ging hij de slotronde in. Daarin trof Tiemensma, eveneens op een half punt achterstand, Taeke Kooistra. Wat beide spelers ook probeerden, een winstpartij zat er niet in.

De laatste ronde. Achter: Jelle Wiersma tegen Lukasz Kosobudzki.
Vooraan: Taeke Kooistra tegen Foeke Tiemensma  -  foto: WFD.

Alle ogen richtten zich vervolgens op de partij tussen koploper Kosobudzki en Jelle Wiersma. Bij winst zou de Fries hem voorbijgaan in het klassement. Opmerkelijk genoeg gaf de analyse al na de tiende zet van Kosobudzki een winnende voortzetting voor Wiersma aan. In de praktijk volgden nog dertig zetten waarin Wiersma zijn tegenstander geen enkele kans meer bood. Met een secure afwerking stelde hij zijn vierde wereldtitel FRYSK! veilig.

Felicitaties van burgemeester André van de Nadort van Waadhoeke aan de kersverse wereldkampioen FRYSK! Jelle Wiersma  -  foto: WFD.

Succesvolle editie van het Fryslân Open

Met deze ontknoping werd het Fryslân Open 2026 succesvol afgesloten. Over alle toernooien samen deden meer dan honderd deelnemers mee en werden ruim vijfhonderd partijen gespeeld. 

Heerenveen-2 verliest na-competitiewedstrijd van CEMA/De Vaste Zet-2

- Familie Schalley maakt het verschil -

Foto: CEMA/De Vaste Zet.

De wedstrijd in de nacompetitie tegen CEMA/De Vaste Zet in het clubhonk van DES Lunteren begon goed voor Heerenveen-2 met de overwinning van Martie Boersbroek op Oleksandr Orlov. Orlov, die bepaald niet een onaardige stelling had, liep met open ogen in de val.
Wim van der Molen kwam hierna een schijf achter tegen Oleksandr Zhygalin met verlies tot gevolg.

Jelle Jongsma ontsnapte aan verlies. Hij had een slag naar dam om de oren kunnen krijgen.
Even later had hij zelf remise kunnen maken, maar ook dit gebeurde niet. Uiteindelijk bereikte Jongsma de remisehaven op eigen kracht. 
Aize Plantinga liep stuk op het gewapende beton van de Belgische topper Ronald Schalley.

Peter Achterstraat trok de stand weer gelijk met een 'toch nog' overwinning op Dieter van Gortel.
Anne Dekker stond een tijdje op verlies tegen Martin van der Hout, maar die was in een goede blijkbaar in een goede bui, want de partij eindigde in remise.

Marten Zijlstra werd vervolgens gevloerd door een aanvallende 13 jarige Aurelia Schalley, dochter van de eerder genoemde Ronald. Er was niet tegen te spelen.
De slotpartij was die tussen Jan de Vos en Krzysztof Juszczak. Juszczak kwam tegen het einde beter te staan. De Vos kwam nog wel op dam, maar de overmacht was te groot.

Jammer voor Heerenveen-2. Uithuilen en opnieuw beginnen, zou Wim Kan gezegd hebben.
Maar dammen was iets wat Kan niet kon.

Na-competitite 1e / 2e klas  KNDB

	CEMA/De Vaste Zet 2	-	DCH Heerenveen 2		10	-	6
1	Oleksandr Zhygalin	-	Wim van der Molen (1059)		2	-	0	2		< >	Partij
2	Ronald Schalley (1315)	-	Aize Plantinga (1077)		2	-	0	4		< >	Partij
3	Bert Verton (1058)	-	Jelle Jongsma (935)		1	-	1	3		< >	Partij
4	Olexandr Orlov (1010)	-	Martin Boersbroek (994)		0	-	2	1		< >	Partij
5	Martin van der Hout (1010)	-	Anne Dekker (1020)		1	-	1	6		< >	Partij
6	Dieter van Gortel (994)	-	Peter Achterstraat (1050)		0	-	2	5		< >	Partij
7	Krzysztof Juszczak (1037)	-	Jan de Vos (978)		2	-	0	8		< >	Partij
8	Aurelia Schalley (753)	-	Marten Zijlstra (958)		2	-	0	7		< >	Partij

Kooistra grijpt kans in zenuwslopend toernooi en mag strijden om wereldtitel Fries dammen

door Marten Walinga.

FRANEKER – De spanning was zaterdag bijna tastbaar in het historische stadhuis van Franeker. Terwijl de klok tikte en tientallen ogen op de borden gericht waren, viel uiteindelijk de beslissing: Taeke Kooistra kroonde zich tot winnaar van het grootmeestertoernooi en veroverde daarmee het recht om te strijden om de wereldtitel Fries dammen.

V.l.n.r.:  Lukasz Kosobudzki en Taeke Kooistra  -  foto WDF.

In een meeslepende strijd tussen Kooistra en Kosobudzki gaven beide spelers elkaar lange tijd geen duimbreed toe. Het duel leek af te stevenen op een evenwichtige afloop, tot Kooistra een verraderlijke val wist te smeden. Kosobudzki trapte erin, waarna een damdoorbraak volgde die beslissend bleek. Met die winst zette Kooistra een belangrijke stap richting toernooizege.

Ook op het andere bord ging het er fel aan toe. Foeke Tiemensma en Aleksej Domcev speelden een gespiegeld aanvalstype, maar dan in een uiterst kritische variant waarbij elke zet het evenwicht kon doen kantelen. Beide spelers moesten rekenen tot het uiterste. Uiteindelijk bezweek Domcev onder de druk: hij ging door zijn tijd en moest de partij verloren geven.

Overzichtfoto van het Grandmaster en Masters toernooi  -  foto WFD.

Zoals zo vaak in dit toernooi moest de laatste ronde de definitieve beslissing brengen. Bij Kooistra verscheen een openingstype op het bord dat hem al in de jaren tachtig en negentig veel succes had opgeleverd. Tegen die enorme theoretische kennis bleek Domcev niet opgewassen. Stap voor stap werd hij van het bord gespeeld.

Naast hen had Tiemensma nog een kans om op gelijke hoogte te komen. In een ingewikkelde partij, waarin een riskant gambiet noodzakelijk was, bleef Kosobudzki echter koelbloedig. Met indrukwekkend rekenwerk haalde hij de winst binnen. Toch kwam hij uiteindelijk een half punt tekort om Kooistra nog te achterhalen.

Met zijn eindzege wint Taeke Kooistra voor de tweede keer – na zijn eerdere overwinning in 2016 – het grootmeestertoernooi. Daarmee is hij officieel de uitdager in de komende match om de wereldtitel Fries dammen.

Spannende strijd bij de Masters

Ook in de Mastersgroep werd stevig gestreden. In het duel tussen Auke Zijlstra en Tjerk Wijbenga ontstond een centrumspel waarin Wijbenga na een ogenschijnlijk logische zet zwaar onder druk kwam te staan. Om tactische dreigingen te ontwijken moest hij steeds zwakkere positionele zetten doen, waarna Zijlstra de partij met een winnende combinatie besliste.

In de partij tussen Haanstra en Westra kantelde het duel toen Haanstra een belangrijke afruil miste. Westra rook zijn kans en zette een dreiging op het bord die niet meer te neutraliseren was. De beslissing volgde kort daarna.

De laatste ronde, die na vijf uur spelen begon, bracht opnieuw spektakel. Wijbenga kwam tegen Haanstra vast te zitten met een kluwen schijven in het centrum die niet meer te redden waren. Haanstra brak met een fraaie combinatie door naar de damlijn, waarna Wijbenga moest opgeven.

Op het andere bord leek Zijlstra lange tijd de betere kansen te hebben nadat Westra een schijf moest offeren. Toch sloeg het duel in tijdnood van Westra notabene, volledig om. Zijlstra verslikte zich in een moment van onoplettendheid, waarna Westra toesloeg met een spectaculaire combinatie die hem vier schijven en een dam opleverde.

De eindstand bij de Masters: Liuwe Westra en Henk Haanstra delen de eerste plaats, gevolgd door Auke Zijlstra en Tjerk Wijbenga met elk één punt. Alle spelers verzamelden bovendien waardevolle meesterpunten.

 Jean Marc Ndjofang speelt tegen KNDB bondsblad redacteur Siep Buurke  -  foto WFD.

Wereldkampioenschap FRYSK! op zondag

Het damweekend in Franeker is daarmee nog niet voorbij. Zondag wordt in hetzelfde stadhuis het negende wereldkampioenschap FRYSK! gespeeld, de spectaculaire eindspelvariant van het Fries dammen.

De laatste kwalificatie werd gewonnen door de Tsjechische Petra Duskova. In totaal plaatsten zeven spelers zich voor het WK, onder wie drie Italianen: Paolo Faleo, Tomasso Lodato en Giovanni Martino. Ook de Kameroense topspeler Jean Marc Ndjofang, oudgediende Ties Slagter en een verrassende deelnemer – de schaakgrootmeester Vasyl Ivanchuk, die zich ook in het Friese eindspel meester toonde – verschijnen aan de start.

Het wereldkampioenschap begint zondag om 10.00 uur in het oude stadhuis van Franeker. Titelverdediger is de Franeker Foeke Tiemensma. De vraag is nu: kan hij zijn titel behouden, of krijgt het damweekend nog een nieuwe verrassing?

Fries dammen verovert de wereld: internationale top verzamelt zich in Franeker

FRANEKER – Wat begon als een Friese denksport groeit razendsnel uit tot een internationale beweging. Vrijdag 6 maart schreef Stichting WFD geschiedenis met haar eerste officiële internationale partnermeeting. Vertegenwoordigers uit Tsjechië, Italië, Kameroen en Groningen schoven aan, terwijl geïnteresseerden uit onder meer Litouwen en België de bijeenkomst bijwoonden.

Tijdens de vergadering werd het officiële toernooireglement unaniem aangenomen en de wedstrijdagenda voor het komende jaar vastgesteld. De ambities reiken ver: naast Kameroen lijkt ook de Afrikaanse federatie zich binnenkort aan te sluiten. Sterker nog, de plannen liggen al klaar. Een Afrikaans kampioenschap voor vrouwen en mannen staat op de agenda, evenals een internationaal toernooi FRYSK!. De Afrikaanse federatie heeft een duidelijk doel: het Fries dammen binnen drie jaar over het hele continent verspreiden.

Na de succesvolle bijeenkomst barstte direct de strijd los aan de damborden. In een internationaal scholentoernooi namen 34 jonge spelers uit onder andere Ierland en Italië het tegen elkaar op. De Italiaanse ploeg, onder leiding van trainer Paolo Faleo, bleek opnieuw een klasse apart. Niet alleen wonnen de Italianen het teamklassement, ook individueel gingen de prijzen naar spelers uit Italië.

Paolo Faleo links naast de individuele winnaar Sebastiano Scalise en Myriam Faleo.

Foto: WFD.

Tegelijkertijd startte een nieuw type toernooi voor afvallers van het Fryslân Open en internationale deelnemers. Na zes uur intensief spelen eindigden Frederik Bos en Fedde Kramer uit Groningen samen met Malte Schulz uit Hamburg bovenaan. In de beslissende barrage trok de pas 19-jarige Schulz uiteindelijk aan het langste eind door beide Groningers te verslaan.

Frederik Bos uit Groningen in zijn partij tegen Malte Schulz uit Hamburg  -  foto: WFD

Ondertussen begonnen in het oude stadhuis van Franeker ook de Masters en Grutmasters aan hun partijen. In de Masters ging Liuwe Westra verrassend onderuit. Met een eenvoudige maar doeltreffende combinatie werd hij verslagen door Tjerk Wijbenga uit Arum. Op het andere bord leverden Henk Haanstra en Auke Zijlstra een ware tactische strijd. Een gewaagd gambiet van Haanstra leek riskant, maar uiteindelijk bleek het de sleutel tot succes. Na een reeks combinaties wist hij een spannend acht-om-acht eindspel in zijn voordeel te beslissen.

Bij de Grutmasters stonden Friese toppers Tiemensma en Kooistra tegenover elkaar. Beide spelers gaven elkaar nauwelijks ruimte, en na vier uur spelen werd de partij zonder winnaar afgesloten. Op het andere bord kantelde het duel tussen Kosobudzki en Domchev pas laat. Een ogenschijnlijk sterke zet van Domchev bleek fataal: de Poolse Kosobudzki sloeg toe, forceerde een damdoorbraak en pakte tien zetten later het volle punt. Daarmee neemt hij voorlopig de koppositie in.

Taeke Kooistra (links) en Foeke Tiemensma bij de aanvang van de eerste grootmeesterwedstrijd  -  foto: WFD.

Met internationale spelers, nieuwe toernooien en groeiende belangstelling lijkt één ding duidelijk: het Fries dammen staat aan de vooravond van een wereldwijde doorbraak.

 

Spanning tot de laatste schijf: finalisten grootmeestertoernooi bekend

door Marten Walinga.

FRANEKER – Na een week vol zenuwslopende partijen en onverwachte wendingen zijn de finalisten van het grootmeestertoernooi bekend. De Litouwer Domčev en de Pool Kosobudzki wisten zich te plaatsen voor de eindstrijd, waar zij gezelschap krijgen van de Friese favorieten Taeke Kooistra en Tiemensma. Daarmee is het podium klaar voor een finaleweekend dat bol staat van spanning.

Het ruim van de klipper Elizabeth.

We zien Auke Zijlstra (van oorsprong Blessum, thans Utrecht) op de rug.
Hans Jansen ziet toe.  Foto: WFD.

Koplopers onder druk in beslissende rondes

Al dagen hing het in de lucht: Domčev en Kosobudzki leken af te stevenen op een plek in het grootmeestertoernooi. Toch zorgden de voorlaatste en laatste ronde nog voor flinke opschudding.

Zo moest Ivanchuck in de voorlaatste ronde genoegen nemen met een remise tegen meester Hein de Vries. Ondanks een lange tijd in een betere positie, bleek het resultaat onvoldoende om nog aanspraak te maken op een plek aan de top. Tegelijkertijd kende de Jorwerter Willem Dijkstra een kansloze middag tegen Kosobudzki, die met een overtuigende overwinning zijn hoge klassering veiligstelde.

De grootste verrassing kwam echter van Tjerk Wijbenga. In een klassiek spel wist hij koploper Tiemensma verrassend van het bord te schuiven. Een vergelijkbaar strategisch gevecht speelde zich af tussen Ndjofang en Domčev. De Afrikaanse speler leek lange tijd op winst af te stevenen, maar miste een beslissende dwangzet en bijbehorende combinatie. Domčev ontsnapte en behield zo zijn koppositie.

Zinderende slotronde beslist alles

Bij de start van de laatste ronde was de spanning voelbaar. Lange tijd leek het erop dat meerdere barrages nodig zouden zijn om de finalisten te bepalen. Pas toen de laatste schijven verdwenen waren, werd duidelijk wie zich mocht melden in de Grootmeester- en Meesterfinale.

Taeke Kooistra stelde zijn plek veilig door Domčev te verrassen met een venijnige damslag. Daarmee voegde hij zich bij de kop van het klassement. Ondertussen leek Wijbenga op weg naar een nieuwe stunt tegen Kosobudzki, maar in een ingewikkeld eindspel kantelde de partij. De Pool vond alsnog een winnend plan en strafte een onnauwkeurigheid van Wijbenga genadeloos af. Daarmee verzekerde ook hij zich van een plaats in de finalegroep.

Geluk en precisie in de Meestergroep

Niet alleen in de topgroep viel de beslissing op het scherpst van de snede. Henk Haanstra beleefde een bijzonder fortuinlijke dag: dankzij fouten van zijn tegenstanders Dicky van der Meer en Willem Schaap wist hij zich alsnog te plaatsen voor de Meestergroep.

De groep wordt gecompleteerd door Liuwe Westra uit Lollum. Met sterk positioneel spel speelde hij zijn tegenstanders Sikma en Ndjofang van het bord en bemachtigde zo de laatste beschikbare plaats.

Finaleweekend in historisch decor

De eindstrijd van zowel het Grootmeester- als het Meestertoernooi wordt vrijdagavond en zaterdag gespeeld in het oude stadhuis van Franeker. De inzet is groot: de winnaar van het grootmeestertoernooi mag in augustus aantreden in een match om de wereldtitel, een tweekamp over elf partijen. 

Tiemensma aan kop, Domčev hijgt in zijn nek na zinderende speeldag

door Marten Walinga.

Het internationale damtoernooi in Franeker nadert zijn ontknoping en de spanning is om te snijden. Na een bewogen speeldag gaat thuisspeler Foeke Tiemensma aan de leiding, maar de Litouwse grootmeester in het internationaal dammen Aleksej Domčev volgt op slechts een half punt. Met nog twee ronden te spelen ligt alles open in de strijd om een plek in de prestigieuze Grootmeesterfinale.

Voorzichtig begin, scherpe afloop

Na drie enerverende ronden begonnen de meeste spelers behoedzaam aan de vierde partij. Althans, zo leek het. Wie beter keek, zag dat de stellingen al snel op scherp kwamen te staan. Het resultaat: veertien beslissingen en slechts twee remises.

Kosobudzki (left) against Foeke Tiemensma (Domčev in the background) - foto: WFD

Op het topbord deelden Foeke Tiemensma en de Pool Łukasz Kosobudzki de punten. Opmerkelijk genoeg kreeg Kosobudzki, ondanks een schijfachterstand, een winnende combinatie op het bord. De kans bleef echter onbenut, waardoor Tiemensma ontsnapte met een remise.

Ook in het Friese onderonsje tussen Piet Sikma en Dicky van der Meer werd een winstgang gemist. Twee keer had de uitslag anders kunnen zijn — een bewijs van hoe dun de scheidslijn tussen winst en remise soms is.

Ndjofang schittert met combinatie

Round 5
Jean Marc Ndjofang shortly after the combinational breakthrough to king  -  foto: WFD

De vijfde ronde bracht vuurwerk. De enige Afrikaanse deelnemer, de Kameroense grootmeester Jean Marc Ndjofang, liet het publiek genieten van een fantastische combinatie. Met een vernietigende doorbraak naar dam besliste hij de partij tegen de Friese topspeler Willem Schaap, die na de klap zichtbaar aangeslagen opgaf. Het was zonder twijfel een van de hoogtepunten van het toernooi.

Domčev slaat toe in zenuwslopend eindspel

In de slotronde van de dag volgde het absolute spektakelstuk. Aleksej Domčev combineerde fraai naar dam tegen koploper Łukasz Kosobudzki. Die wist de dreiging knap te neutraliseren en bouwde zelfs een licht voordeel op.

Maar in het complexe vijf-tegen-vijf-eindspel ging het alsnog mis voor de Pool. Eén gemiste voortzetting deed de partij kantelen. Domčev greep zijn kans, nam het initiatief over en voerde het eindspel technisch correct naar winst. Een harde tik voor Kosobudzki — en een meesterzet in de strijd om de finaleplaatsen.

Round 5, Tiemensma playing against Domčev  -  foto: WFD

Alles nog mogelijk

In de tussenstand lijken Foeke Tiemensma (5,5 punt) en Aleksej Domčev (5 punten) goede papieren te hebben voor een plek in de Grootmeesterfinale. Toch zal de laatste speeldag, met nog twee ronden te gaan, de definitieve beslissing brengen.

Wie mag zich straks mengen in de strijd om het recht de wereldkampioen uit te dagen? Franeker maakt zich op voor een zinderende ontknoping.